Agnès Varda'nın 2000 yapımı belgesel filmi 'The Gleaners & I' (Les glaneurs et la glaneuse), izleyiciyi modern Fransa'nın görünmeyen köşelerine, hasat sonrası tarlalara ve şehir çöp konteynerlerinin yanına götürüyor. Film, kelimenin en geniş anlamıyla 'toplayıcılık' kavramını araştırıyor. Geleneksel tarla toplayıcılarından, ekonomik zorunlulukla ya da felsefi bir tercihle atıklardan geçinen kent sakinlerine, hatta sanatçıların atık malzemelerden yaptığı eserlere kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Varda, kamerasını bu bireylere çevirerek onların kişisel hikayelerini, motivasyonlarını ve toplumdaki yerlerini incelikle ve yargılamadan ortaya koyuyor.

Filmin en çarpıcı yanı, nesnel bir belgesel olmanın ötesine geçerek Varda'nın kendi öznel deneyimlerini ve yaşlanma, zamanın geçişi, sanat yaratımı gibi temaları işlemesidir. 'Ben' (I) vurgusu, yönetmenin kendisini de bir tür toplayıcı olarak konumlandırmasından gelir; o, görüntüleri ve anları toplar. Bu kişisel dokunuş, filmi sıradan bir sosyolojik çalışmadan çıkararak derinlikli ve samimi bir sanat eserine dönüştürür.

Oyunculuktan ziyade gerçek insanların kendi hikayelerini anlattığı bu yapımda, Varda'nın yönetmenliği ve anlatımı performansın ta kendisidir. Meraklı, şefkatli ve poetik bakış açısı, izleyiciyi de bu keşif yolculuğuna ortak eder. Görüntü yönetimi, konunun ruhuna uygun olarak bazen amatörce bir samimiyet, bazen de çarpıcı bir güzellik sergiler.

The Gleaners & I, sadece tüketim toplumuna ve israfa dair güçlü bir eleştiri sunmakla kalmaz, aynı zamanda hayatta kalmanın, yaratıcılığın ve insan direncinin şiirini yazar. Sanatın gündelik hayatla nasıl iç içe geçebileceğini gösteren bu benzersiz belgesel, hem düşündüren hem de ilham veren bir deneyim vaat ediyor. Fransız sinemasının ve belgesel türünün bu önemli örneğini Türkçe altyazılı olarak izlemek, farklı bir bakış açısı kazanmak isteyen her sinemasever için değerli bir seyirlik olacaktır.